‘ओहो! पवित्र मुहान, हामीले तिमीलाई के गर्यौं? तिमीले हामीलाई पानी रोक्यौ,’भिडियोमा ८० वर्षीया साजा बेगम चिच्याइरहेको देखिनुहुन्छ । ‘मुहानलाई फेरि जीवित हुन देऊ। पवित्र मुहानलाई पानीले भरि देऊ।’

कश्मीरको हिमालय क्षेत्रका मानिसहरूले धेरै दिनसम्म पीडाका साथ हेरिरहे जब एक प्रसिद्ध प्राचीन कुवाको मुहान  अत्यधिक सुख्खा मौसमको कारण सुक्दै गयो। उहाँहरूको स्मृतिमा यो पहिलो पटक थियो कि पानीको पानी गायब भएको समचार सस्था एपीले उल्लेख गरेको छ ।

१७ औं शताब्दीमा मुगल सम्राट जहाँगीरकी श्रीमतीले बनाएको प्रसिद्ध बगैंचा भित्र रहेको यो मुहान यस क्षेत्रका २० गाउँहरूको लागि पिउने पानीको स्रोत हो।

भारत नियन्त्रित कश्मीरमा कश्मीर उपत्यकाबाट बग्ने मुख्य झेलम नदीका सहायक नदीहरू सहित धेरै मुहान र खोलाहरू सुकेका छन्, जसले गर्दा हिमालयका चुचुराहरू र सफा तालहरूका लागि परिचित यस क्षेत्रमा हालैका हप्ताहरूमा पानीको अभाव भएको समचार सस्था एपीले जनाएको छ।

यस घटनाको सामाजिक सञ्जालमा भाइरल भएको एउटा भिडियोले यो चिन्तालाई उजागर गरेको छ, जसमा दक्षिणी कश्मीरको अचबल गाउँमा रहेको प्राचीन मुहानको अगाडि एक वृद्ध महिलाले प्रार्थना गरिरहेको र रोइरहेको देखाइएको छ।

भिडियोले कश्मीरभरि भावना जगाएको छ , जहाँ धेरै बासिन्दाहरू सरकारले प्रदान गरेको पानी ट्याङ्करहरूमा भर परेका छन्।

सम्बन्धित निकायबाट पानीको मुहान किन सुक्यो भनेर अनुसन्धान भइरहेको स्थानिय अनलाईन कश्मीरियतले जनाएको छ।

यस बर्षको हिउदमा  कश्मीरमा औषत भन्दा २० प्रतिशत मात्र हिउँ परेको कारण ‘नेशनल उइन्टर गेम’ पनि रद्द गरिएको समाचारमा उल्लेख छ।

‘यो अब  सामान्य भएको छ ‘,भारतीय मौसम विज्ञान विभागको कश्मीर कार्यालयका प्रमुख मुख्तार अहमदले भन्नुभयो। ‘यहाँ अत्यधिक मौसमी घटनाहरू धेरै पटक भइरहेका छन्। पछिल्ला केही वर्षहरूमा, हामी यस पारिस्थितिक रूपमा कमजोर भूमिमा विश्वव्यापी तापक्रम वृद्धिको प्रभावहरू निर्लज्ज रूपमा देखिरहेका छौं।’

मौसम अनुगमन एजेन्सीहरूले २०२४ मा पृथ्वीले अहिलेसम्मकै सबैभन्दा तातो वर्ष रेकर्ड गरेको बताएका छन्,। जसले २०२३ मा स्थापित अघिल्लो रेकर्डलाई उछिनेको छ।

जलवायु परिवर्तनको सबैभन्दा खराब परिणामहरूबाट बच्न २०१५ पेरिस जलवायु वार्तामा देशहरूले पूर्व-औद्योगिक समयदेखि विश्वव्यापी तापक्रम १.५ डिग्रीमा सीमित गर्ने लक्ष्य राखेका थिए।

रेकर्ड गरिएको इतिहासमा यो पहिलो पटक हो कि ग्रह एक वर्षभरि तापक्रम वृद्धिको आशा गरिएको सीमाभन्दा माथि थियो। वैज्ञानिकहरू भन्छन् कि यदि पृथ्वी लामो समयसम्म सीमाभन्दा माथि रह्यो भने, यसको अर्थ तापक्रम वृद्धिसँगै आउने चरम मौसमबाट मृत्यु, विनाश, प्रजातिहरुको विलोप  र समुद्री सतहमा वृद्धि हुनेछ।

भिडियो हेर्न तलको लिङ्कमा क्लीक गर्नुस्:

https://vt.tiktok.com/ZSMBD741f/